ఈమా( ముఝె రోకే హై జొ కీ(చే హై ముఝె కుఫ్ర్
కా'బా మెరె పీఛే హై కలీసా మెరె ఆగె
విశ్వాసం నను వారించె
సంశయం నను వలచె;
అల్లాగేహం నా వెనక నిలిచె
క్రీస్తుదేహం నను రమ్మని పిలిచె
సంశయం నను వలచె;
అల్లాగేహం నా వెనక నిలిచె
క్రీస్తుదేహం నను రమ్మని పిలిచె
ఈ కవితకు వాచ్యార్థం చాల స్పష్టం. కాని ఇందులో ఉన్నది ప్రతీకాత్మకంగా చెప్పిన గంభీరమైన వ్యంగ్యార్థం. మక్కాలోని అల్లాగృహం (ఖాన-ఎ-ఖుదా, కా'బకు) చేరువలో కలీసా (చర్చి) లేనేలేదు. కా'బ, కలీసాలు సాంకేతికంగా వాడబడిన ప్రతీకలు మాత్రమే. ఇంతకుముందే చెప్పుకున్నట్టు గాలిబ్ ఒక తిరుగుబాటువ్యక్తిత్వం గల అభ్యుదయవాది, మానవతావాది. కా'బ అంటే అతనెరిగిన (భూస్వామ్య) వ్యవస్థగా, కలీసాను అభ్యుదయవాదానికి ప్రతీకగా అన్వయించుకోవాలి. ఛాందస మతవిశ్వాసాలను నిరసించి ఆధునిక సర్వాభ్యుదయం వైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. గాలిబ్ ఎంత భావస్వతంత్రుడో ఈ షేర్ ధ్రువపరుస్తున్నది.
No comments:
Post a Comment